Европага учуу үчүн документтер маршруттан жана жарандыктан көз каранды: Шенген зонасынын ичинде көпчүлүк европалыктар ID картасы менен учат, зонадан тышкары учууга паспорт керек. Эң көп кезигүүчү көйгөй — билеттеги ат менен документтеги аттын дал келбеши; аны билет сатып алууда эле алдын алууга болот.
Авиакомпания бортко киргизүүдө документиңизди текшерет, эл аралык каттамдарда чек ара кызматы да карайт. Маалыматтар дал келбесе, учууга киргизбей коюшу мүмкүн — ошондуктан документтерди учуудан бир нече күн мурун эле карап чыгыңыз.
ID карта же паспорт
Көпчүлүк европалык өлкөлөрдүн жарандары Шенген зонасынын ичинде улуттук ID картасы менен учса болот. Зонанын ичинде ички чек ара көзөмөлү жок, ошондуктан мындай каттам көп учурда ички каттамдай кабыл алынат.
Паспорт — эң ишенимдүү вариант. Ал зона ичинде да, Британия же Ирландия сыяктуу зонага кирбеген өлкөлөргө учканда да жарайт. Эгер эки документ тең бар болсо, паспортту алуу эң жөнөкөй чечим.
ID картасы менен учууну пландаганда бир нече нерсени текшериңиз:
- Карта жаңы, жыртылбаган жана маалыматтары окулуп турган абалда болсун.
- Картада жарандык көрсөнүп турсун: жашоо укугун гана тастыктаган карта эл аралык учууга жетиштүү эмес.
- Авиакомпаниянын эрежесин карап коюңуз — кээ бирлери айрым багыттарда паспортту гана кабыл алышат.
Европадан тышкары өлкөлөрдүн жарандарына эл аралык учууга чет өлкөлүк паспорт керек. Кыргызстандын жарандары үчүн да паспорт милдеттүү, ал эми көп европалык өлкөлөр жарандыгына жараша визаны да талап кылыт. Виза жана документ талаптарын барар өлкөнүн расмий маалыматынан гана текшериңиз.
Шенген зонасынын негиздери
Шенген зонасы — Европанын бир катар өлкөлөрүнүн ортосунда ички чек ара көзөмөлү жок мейкиндик. Ошондуктан зона ичиндеги учууда документти негизинен авиакомпания гана карайт.
Бирок «чек ара жок» деген «документ керек эмес» дегенди билдирбейт:
- Бортко киргизүүдө билеттеги ат менен документтеги ат салыштырылат.
- Кайсы бир өлкө убактылуу чек ара көзөмөлүн кайра киргизиши мүмкүн — документти учууга чейин эле колдо кармаңыз.
- Полициянын документ сурап текшерүүгө укугу бар.
Зонадан тышкары өлкөгө учканда паспорттук көзөмөлдөн өтөсүз — каттам кыска болсо да. Кошумча шаар аркылуу учсаңыз, ошол шаар кайсы зонада экенин текшериңиз: транзиттик каттамдарда да документтер талап кылынат.
Виза жарандыкка жараша керек болот. Шенген визасы зонанын бардык өлкөлөрүндө жарайт, бирок алган өлкөңүз жана сапарыңыздын максаты эрежелерге таасир этет. Виза маселесин барар өлкөнүн расмий булактарынан түшүндүрүп алыңыз.
Билеттеги ат
Билеттеги ат-фамилия көрсөтө турган документиңиздеги жазуу менен бирдей болушу керек. Бул паспортко гана эмес, ID картага да тиешелүү.
Билет сатып алууда:
- Аттардын тартибин да, тамгаларын да документтегидей кайталаңыз; эки ат же кош фамилия болсо, баарын жазыңыз.
- Эл аралык билеттер адатта латын тамгасы менен жазылат — паспортуңуздагыдай эле жазылышын киргизиңиз.
- Учууга ала барганыңыздын эле маалыматын киргизиңиз: билетти паспортко жаздырып, ID картасы менен бортко киргизүүнү сурап коюу көйгөй жаратышы мүмкүн.
Билет алынгандан кийин дароо ат-фамилияны текшериңиз. Ката эрте табылса, оңдоо жеңил; кечиктирилген түзөтүү үчүн авиакомпания акы алуусу мүмкүн. Фамилия үйлөнүүдөн кийин өзгөрсө, документиңизди жаңылагандан кийин билеттеги маалыматты да жаңыртыңыз.
Балдар менен учуу
Бала, жашына карабастан, өз документи менен учат. Эмчектеги бала да билетте өз жазуусуна ээ болот, демек анын документи да болушу керек.
Эсепке алууга тийиш нерселер:
- Көп өлкөлөрдө балага өзүнчө паспорт берилет; кээ бир өлкөлөрдө бала ата-эненин паспортуна жазылат. Барар өлкөнүн талабын алдын ала текшериңиз.
- Төрөлгөндүгү жөнүндө күбөлүктү кошо алыңыз: ата-эне менен байланышын далилдөө керек болуп калышы мүмкүн, айрыкча фамилияларыңыз ар башка болсо.
- Бир гана ата-эне менен учканда кээ бир өлкөлөр экинчи ата-эненин макулдугун сурайт — адатта нотариус таастыктаган кат түрүндө.
- Бала жалгыз учса, авиакомпаниянын атайын кызматы керек болот; аны алдын ала заказ кылууга туура келет.
- Баланын билеттеги ат-фамилиясы да анын документиндегидей так болушу керек.
Жолго чыккандан мурун текшерүү
- Паспорттун мөөнөтү: көп өлкөлөр сапар аяктагандан кийин да бир нече ай жарактуу болушун талап кылыт.
- Виза: керекпи, кайсы түрү керек — барар өлкөнүн расмий маалыматын карап чыгыңыз.
- Билеттеги ат менен документтеги ат дал келеби — тамгаларын жана тартибин салыштырыңыз.
- ID картанын жарактуулугу жана маалыматтарынын окулуп турганы.
- Балдардын документтери; керек болсо макулдук каты жана төрөлгөндүгү жөнүндө күбөлүк.
- Документтердин көчүрмөсү: бирин өзүнчө сумкага, бирин телефонго сактаңыз.
- Документтерди колдогу жүктө кармаңыз — багажга тапшырбаңыз.
Көп берилүүчү суроолор
ID картасы менен Шенгенге учса болобу?
Шенген өлкөлөрүнүн жараны болсоңуз — болот: зона ичинде ID картасы жетиштүү. Башка өлкөлөрдүн жарандарына паспорт керек. Авиакомпаниянын өз эрежесин да текшериңиз.
Билеттеги атым ката жазылса эмне кылуум керек?
Учууга чейин авиакомпания менен байланышыңыз. Канчалык эрте кабарласаңыз, оңдоо ошончалык жеңил; кээ бирлери кечиктирилген түзөтүүгө акы алат.
Бала менен учууга кайсы документтер керек?
Баланын өз документи жана төрөлгөндүгү жөнүндө күбөлүк. Бир ата-эне менен учсаңыз, экинчи ата-эненин макулдук каты да керек болушу мүмкүн.
Паспорттун мөөнөтү жакында бүтсө эмне кылуу керек?
Көп өлкөлөр сапардан кийин да паспорт бир нече ай жарактуу болушун талап кылгандыктан, мөөнөтү жакындаган паспортту алдын ала алмаштырып алуу ишенимдүү чечим.