Качан компенсация төлөнөт
Учак кечигсе компенсация алууга укугуңуз барбы? Европада — ооба: кечигүү же жокко чыгаруу авиакомпаниянын күнөөсү менен болсо, сизге акчалай төлөм да, күтүү учурундагы кам көрүү да таандык. Талап коюу үчүн юрист керек эмес — көп учурда авиакомпаниянын сайтындагы формага жазган кайрылуу жетиштүү.
Европа Бирлигинин, ошондой эле Исландиянын, Норвегиянын жана Швейцариянын жүргүнчүлөрдүн укуктары жөнүндөгү эрежелери төмөнкү учууларга колдонулат:
- ушул өлкөлөрдүн аэропортторунан учкан учуулар — авиакомпания кайсы өлкөдөн болбосун;
- ушул өлкөлөргө келген учуулар — эгер аларды европалык авиакомпания аткарса.
Дагы эки шарт бар: сизде тастыкталган брондоо болушу жана учууга регистрация убадасында келген болушуңуз керек. Брондоо бир болсо, ага кирген транзиттик учуулар да эсепке кирет — аларды башка авиакомпания аткарса дагы.
Кечигүү
Учак акыркы жерге белгиленген убадан үч сааттан ашык кеч келсе, компенсация төлөнөт. Эсепте кетүү эмес, келүү убадасы турат. Бир брондоого бириктирилген бир нече учууда акыркы жетүү пункту маанилүү: ортодогу өзгөрүүлөр да чогуу эсептелет.
Жокко чыгарылган учуу
Учуу жокко чыгарылса, авиакомпания тандоо берүүгө милдеттүү: билет акчасын кайтаруу же башка учууга отургузуу. Компенсация төлөнбөй калган негизги учурлар — авиакомпания сизди эки жумадан эртерээк эскертсе же сизге убадасы жакын башка учуу сунуштап, аны кабыл алсаңыз жана жеткирүү анчалык кечикпесе.
Сунушталган вариант жакпаса, акча кайтарууну тандоого толук укугуңуз бар.
Күтүү учурундагы кам көрүү
Компенсациядан тышкары авиакомпания күтүү учурунда кам көрүү көрсөтүүгө милдеттүү. Бул акысыз кызматтар:
- тамак-аш жана суусундук — аралыкка ылайык: кыска аралыкта эки сааттан, орто аралыкта үч сааттан, узак аралыкта төрт сааттан кийин;
- байланыш — эки телефон чалуу же эки электрондук кат;
- түнөө керек болсо — мейманкана жана аэропортко чейин ташуу.
Кечигүү беш сааттан ашып, сапардын мааниси жоголсо, билеттин колдонулбаган бөлүгүнүн акчасын кайтарып алууга болот. Каалаган учурда авиакомпаниядан башка вариант сунуштоосун сурай аласыз.
Кам көрүү үчүн авиакомпания сизден кандайдыр бир укуктан баш тартуу жөнүндө кагазга кол коюуну сурабайт. Мындай сунуш келсе — кол койбоңуз.
Канча акча төлөнөт
Сумма билеттин баасына эмес, аралыкка жараша өзгөрөт:
- кыска жана орто аралыктар — бир нече жүз евро;
- эң узак аралыктар — алты жүз еврого чейин.
Авиакомпания сизди башка учууга отургузуп, убадасы жакын жеткирсе, сумма жарымына чейин кыскарышы мүмкүн. Компенсация ар бир жүргүнчүгө өзүнчө тийет.
Кайсы учурларда төлөм болбойт
Авиакомпания күнөөлү эмес болсо — «өзгөчө кырдаал» — акчалай компенсация жок. Мындай кырдаалдарга кирет:
- күчтүү аба ырайы;
- аба кыймылын башкаруу кызматкерлеринин забастовкасы;
- коопсуздукка же коомдук тартипке байланышкан коркунучтар;
- авиакомпаниядан көз карандысыз болгон башка жагдайлар.
Техникалык көйгөй, экипаждын жетишсиздиги, билеттерди ашыкча сатуу жана авиакомпаниянын өз кызматкерлеринин забастовкасы — булар авиакомпаниянын жоопкерчилигиндеги жагдайлар, алар үчүн компенсация төлөнөт.
Өзгөчө кырдаал да болсо, кам көрүү жана кайтаруу укугуңуз сакталат: тамак-аш, мейманкана жана билет акчасын кайтаруу дагы эле милдеттүү.
Кантип талап кылуу керек
Керектүү документтер
- брондоо тастыктамасы же билет;
- посадка талону;
- кечигүүнү тастыктаган далилдер: таблонун сүрөтү, авиакомпаниядан келген билдирүү;
- кошумча чыгашалардын чектери — тамак-аш, тасуу, мейманкана.
Арыз кайда жана качан берилет
Арызды авиакомпаниянын өзүнө бериңиз — расмий сайттагы кайрылуу формасы аркылуу же кат менен. Кайрылууда учуунун багытын, күнүн, брондоо номерин, кечигүүнүн узактыгын көрсөтүп, жүргүнчүлөрдүн укуктары жөнүндөгү эрежеге шилтеме жасаңыз. Бардык жооптордун көчүрмөсүн сактаңыз.
Талап коюунун мөөнөтү өлкөгө жараша ар башка — көп өлкөлөрдө бир нече жылга чейин. Бирок эртерээк кайрылганда далилдер жаңы болот жана иш тезирээк чечилет.
Авиакомпания баш тартса же жооп бербесе:
- учуу болгон өлкөнүн авиациялык көзөмөт органына кайрылыңыз;
- сотко же альтернативдик чечим кызматтарына кайрылууга болот;
- кызмат акы алган агенттиктер жана компаниялар ишти өздөрү жүргүзөт, бирок төлөмдүн бир бөлүгүн алышат — бул ыңгайлуу, бирок арзан эмес жол.
Сканерлерден сак болуңуз
Арызды авиакомпаниянын расмий сайты аркылуу гана бериңиз. «Компенсация түштү» деген шектүү билдирүүлөргө, паспорт жана карта маалыматтарын сураган шилтемелерге ишенбеңиз. Аэропортто «жардам берели» деп акча сурагандардын сунушун кабыл албаңыз.
Билет агенттик аркылуу сатылса
Билет сатып алган жерге карабастан — агенттикте, онлайн платформада же авиакомпанияда — талап түздөн-түз авиакомпанияга берилет. Эки авиакомпаниянын коду менен сатылган учууларда учууну чынында аткарган операторго кайрылыңыз: аны посадка талону көрсөтөт.
Кыскача тизме
Кечигүү же жокко чыгаруу болгондо:
- себебин авиакомпаниядан жазуу түрүндө сурап алыңыз;
- талон, брондоо жана чектерди сактаңыз;
- тамак-аш, байланыш жана түнөө үчүн кам көрүүнү талап кылыңыз;
- келүү үч сааттан ашык кечиксе же учуу жакын мөөнөттө жокко чыгарылса — компенсацияга арыз бериңиз;
- баш тартылса — авиациялык көзөмөт органына же сотко кайрылыңыз.